
Kilka uwag o... negocjacjach
- Istota negocjacji
- Kiedy warto negocjować?
- Cechy skutecznego negocjatora
- Fazy negocjacji
- Style negocjacji
- Rodzaje negocjacji
- Reguły prowadzenia negocjacji – w pigułce
- Sztuka opanowania emocji – „you talking to me?”
Istota negocjacji
Negocjacje to - rokowania, pertraktacje, sztuka znalezienia consensusu dla co najmniej dwóch przeciwstawnych sobie stron sporu. Wymiana informacji, spostrzeżeń i propozycji, które służą podjęciu decyzji prowadzących do uzgodnienia odmiennych interesów i potrzeb negocjujących.
Kiedy warto negocjować ?
Trzeba spełnić kilka warunków by móc skutecznie prowadzić negocjacje, nie jest to zabawa dla każdego, tak więc uwzględnić trzeba:
- wzajemną chęć i potrzebę nawiązania z drugą stroną kontaktu
- brak innej drogi porozumienia
- istnienie sfery konfliktu
- posiadanie przez negocjujących mocy decyzyjnej w danej sprawie
- szerokie umiejętności i kwalifikacje zawodowe
- umiejętnośc trzymania emocji na wodzy
Cechy skutecznego negocjatora
- poczucie współodpowiedzialności za losy swej firmy,
- bezwzględne przestrzeganie zasad etyki,
- umiejętności perswazyjne (znajomość psychologii),
- Dobry zmysł spostrzegania i uważnego słuchania
- fachowa wiedza
- znajomość języków obcych
- skromność
- empatia
- wyczuwanie intencji drugiej strony
- umiejętność wyczucia kolejnego ruchu drugiej strony
- strategiczne myślenie
- uprzejmość i takt, zasady dobrego wychowania
- znajomość etykiety w biznesie
Fazy negocjacji
- Przygotowawcza - ustalamy cel, plan skład osobowy zespołu, tu następuje poznanie pozycji drugiej strony, szacujemy na ile dystansu bądź na jaką bliskość możemy sobie pozwolić, ustalamy margines negocjacyjny – czyli różnicę między pierwszą ofertą a stanem końcowym pertraktacji;
- Zasadnicza - tu przebiega cały proces negocjacyjny od przywitania, poprzez etap poznania dokumentacji i kluczowe rozmowy stron aż do kuluarów spotkań i ewentualnych porozumień zakańczających konflikt;
- Ponegocjacyjna - w zależności od wyników działań podpisanie umowy bądź zerwanie kontaktów między stronami.
Style negocjacji
A oto pięć stylów negocjowania – wzorów postępowania, dzięki którym proces rozmów przebiega efektywnie, profesjonalnie i – chociaż nie zawsze - we wzajemnym zrozumieniu;
- dominacja,
- dostosowywanie się,
- unikanie,
- kompromis,
- Integratywne negocjacje
To typ negocjacji dla wygłodniałych zwycięstwa, nie uznających kompromisu i zdania przeciwnika osób, które znają swoją wartość i siłę argumentów a kolejne rozmowy negocjacyjne stanowią jedynie pole do popisu swych umiejętności władania nad drugą osobą. W tym stylu nie ma mowy o ustępstwach i partnerskim traktowaniu, tu liczy się zwierzęca siła przetrwania, agresywność, nieufność i maskowanie własnych intencji i celów. Strona dominująca dąży do zrealizowania swych interesów kosztem niezaspokojenia potrzeb drugiej strony.
Dostosowywanie sięTen styl posiada tzw. „ludzkie oblicze”. Jest zupełnym przeciwieństwem dominacji w rozmowach. Tu liczy się harmonia i wzajemne zrozumienie stron. Ten styl pozwala na dalszy krok – świadome ustępstwa jednej ze stron pozwalają na utrzymanie przyjaznych stosunków negocjujących partnerów na przyszłość.
UnikanieNajmniej lubiany i efektywny styl prowadzenia rozmów. Cechuje go zaniechanie jakichkolwiek aktywnych działań skutkujących ewentualną pomyślnością negocjacji. Unikanie oparte jest na założeniu, że koszty ewentualnego udziału w procesie rozwiązywania konfliktu byłyby większe od korzyści, jakie dawałoby osiągnięcie porozumienia, stąd oczekiwanie na samoistne wygaśnięcie sporu.
KompromisNajbliższy ideałowi styl prowadzenia rokowań, pozwalający na wyniesienie korzyści z rozmów każdej ze stron (a to chyba aspekt najważniejszy!!). Nic jednak za darmo – metoda ta uwzględnia również możliwość utraty pewnych profitów według zasady „trzeba stracić coś by zyskać móc coś”. Jest to ugoda, która stanowi sztuczne wyważenie zysków i strat, zimna kalkulacja, która jednak i tak stanowi lepsze rozwiązanie niż całkowita porażka.
Integratywne negocjacjeInaczej zwane negocjacjami wokół meritum. Opierają się na konkretnych zasadach, które -odpowiednio zastosowane – potrafią przynieść niewspółmiernie większe rezultaty od nawet kompromisu. Mówimy tu o regułach:
- oddziel ludzi od problemu,
- skoncentruj się na interesach, a nie na stanowiskach,
- opracuj możliwości korzystne dla obu stron,
- upieraj się przy stosowaniu obiektywnych kryteriów.
Rodzaje negocjacji
- negocjacje partnerskie - dążenie do takiego załatwienia sporu, które daje korzyść obu stronom jednocześnie
- negocjacje rywalizacyjne - rozstrzygnięcie konfliktu niekorzystne dla obu stron
- negocjacje indywidualistyczne - celem negocjacji jest uzyskanie dużych korzyści własnych, nie uwzględniając bilansu korzyści i strat drugiej strony
Reguły prowadzenia negocjacji (złote myśli negocjatora)
- Nie zgadzaj się na pierwszą ofertę bez negocjacji
- Postaw się w sytuacji przeciwnika
- Nigdy nie ograniczaj dyskusji do jednego problemu
- Ustępuj w zagadnieniach, które nie są dla ciebie najistotniejsze
- Zawsze rozróżniaj pomiędzy stanowiskami i interesami. To interesy mają decydujące znaczenie dla negocjacji, a nie stanowiska
- Przyjmij określone minimum, ale zgłoś ofertę znacznie wyższą, aby istniał margines na ustępstwa
- zasada: przynajmniej raz powiedz “nie”, zanim powiesz “tak”
- Negocjuj oferty a nie ich uzasadnienia
- szanuj przeciwnika
Sztuka opanowania emocji – „you talking to me?”
- Miej zrozumienie dla strony przeciwnej
- Ciesz się z jego zwycięstwa
- Postaw się w sytuacji drugiej strony
- Koncentruj się na czynnikach, które pomagają ci osiągnąć wyznacony cel
- Bądź sympatyczny
- Aprobuj straty
- Nie okazuj gniewu lub innych złych emocji,
- Bądź bezstronny wobec gniewu drugiej strony
- Nie wchodź w konflikt tylko szukaj rozwiązania
- Życzliwość dla osoby, stanowczość wobec sprawy
- Nie tłumacz się
- Zdobywaj zaufanie i zjednuj sobie ludzi
- Nie panikuj – spokój to największa broń negocjatora
Umiejętność negocjowania jest w dzisiejszych czasach nieoceniona. Jest to dyscyplina szlachetna i twórcza. Negocjujemy w sprawach błahych, ważnych i tych całkiem istotnych. Sztuka prowadzenia rozmów z uwzględnieniem zachowań własnych i rozmówcy nadal zalicza się do najtrudniejszych, do której – metodą prób i błędów – dąży się i uczy przez całe życie. Nie obce powinno być w tym kontekście również słowo „dyplomacja”, które będąc profesją Wielkich tego świata przybliża pojęcie negocjacji jako podstawowego narzędzia w ich pracy. Szersze horyzonty myślowe, umiejętność „pokojowego” załatwiania sporów to dzięki tym walorom realizujemy interesy i aspiracje osobiste, zawodowe, jesteśmy również w stanie sprostać ozekiwaniom i wamaganiom otoczenia.Warto posiąść ten kunszt, który w niczym nam nie zaszkodzi a może jedynie przybliżyć do głębszego poznania siebie i mechanizmów działających w ówczesnym świecie.
Autor: Patrycja Marzec



